Królestwo gruzińskiego wina – Kartlia i Kachetia 9 dni

Program podróży

WARSZAWA – TBILISI – MCCHETA – IGOETI – UPLISCICHE – GORI – MCCHETA – TBILISI – GRUZIŃSKA DROGA WOJENNA (ANANURI – STEPANCMINDA – GUDAURI) – TBILISI – SAGAREDŻO – MELAANI – SIGHNAGHI – KWARELI – TSINANDALI – TELAWI – ALAWERDI – NAPAREULI – KWARELI – PARK NARODOWY LAGODECHI – KWARELI – DAWIT GAREDŻA – UDABNO – SAGAREDŻO – TBILISI – WARSZAWA

DZIEŃ 1. WYLOT

Zbiórka na lotnisku Chopina (Okęcie) w Warszawie i wylot do Gruzji.

DZIEŃ 2. TBILISI

Dystans: 20 km

Poranny przylot do Tbilisi, spotkanie z pilotem-przewodnikiem, transfer z lotniska do hotelu, odpoczynek, śniadanie. Całodniowe zwiedzanie pięknej stolicy Gruzji zaczniemy od wizyty w cerkwi Cminda Sameba (Świętej Trójcy, XX w.; największa cerkiew Kaukazu na 10 tys. wiernych). Następnie wjedziemy kolejką gondolową na wzgórze Sololaki z potężną twierdzą Narikala (VI–VIII w.), pomnikiem Kartlis Deda (Matki Gruzji, XX w.) i piękną panoramą miasta. Spacerem wzdłuż murów fortecy dotrzemy do najstarszej, 1500-letniej dzielnicy Abanotubani, gdzie odkryjemy siarkowy wodospad Leghvtakhevi, kolorowe domy na skałach i słynne łaźnie siarkowe, w tym najbardziej znaną orientalną łaźnię Orbeliani (XIX w.). Lunch. Podczas dalszej wędrówki urokliwą starówką Tbilisi zobaczymy rzeźbę tamady, cerkwie Sioni (XI–XII w.) i Anczischati (V–VI w.) oraz krzywą wieżę zegarową przy teatrze lalek Rezo Gabriadze. Wstąpimy też na degustację do klimatycznego wine baru i przejdziemy przez futurystyczny most Pokoju nad rzeką Mtkwari, po czym wrócimy do hotelu na krótki relaks. Wieczorem przejazd reprezentacyjną aleją Rustawelego z licznymi zabytkami do lokalnej restauracji na suprę – tradycyjną gruzińską biesiadę z pysznym jedzeniem, wybornym winem z kwewri, magią poetyckich toastów tamady, ludowych tańców i muzyki na żywo. Powrót do hotelu na nocleg.

DZIEŃ 3. TBILISI – MCCHETA – IGOETI – UPLISCICHE – GORI – MCCHETA – TBILISI

Dystans: 201 km

Po śniadaniu wyjazd do Mcchety, pierwszej stolicy Gruzji i perły architektury sakralnej (UNESCO). Najpierw stromą szosą dotrzemy do cerkwi Dżwari (VI–VII w.), gdzie za sprawą św. Nino stanął pierwszy na ziemiach gruzińskich krzyż. Ze wzgórza ujrzymy panoramę miasta i styku głównych rzek Gruzji – Mtkwari i Aragwi. W centrum Mcchety zwiedzimy katedrę Sweticchoweli (XI w.) z grobami królów z dynastii Bagrationi i cennymi sakraliami. Czas wolny na lunch w rejonie kawiarni i stoisk z pamiątkami. Następnie w wiosce Igoeti odwiedzimy rzemieślniczą winnicę Ori Marani. Nazwa ta oznacza po gruzińsku „dwie winiarnie” i symbolizuje połączenie winiarskich tradycji Gruzji i Francji. Winnicę prowadzą pochodzący z winiarskiej rodziny Francuz Bastien Warskotte i jego żona, Gruzinka, Nino Gvantseladze. Ori Marani od 2016 r. wyrabia wina musujące (metodą stosowaną we francuskiej Szampanii) i niemusujące, które fermentują i leżakują w starych beczkach z francuskiego dębu bądź, zgodnie z gruzińską tradycją, w glinianych amforach kwewri – obie techniki są często mieszane dla uzyskania oryginalnego smaku i zapachu trunków. W Ori Marani skosztujemy win z odmian winogron pochodzących z małych, ekologicznych plantacji z gruzińskich regionów Kartlii, Kachetii i Imeretii: goruli mstvane (rosną głównie w okolicy Gori i zdaniem gruzińskiego historyka Iwane Dżawachiszwilego stanowią najlepszy gatunek winogron do wyrobu wysokiej klasy wina białego), chinuri (ich nazwa pochodzi od barwy liści drzewa oliwnego, którą dawniej zwano w Gruzji chini – z kolei słowo chinebuli oznacza po gruzińsku „super”, „perfekt”, „wybitne”, co doskonale oddaje istotę tych winogron), tsiska (winogrona z regionu Imeretii, z których powstaje wyborne, orzeźwiające wino o jasnosłomkowej barwie), aladasturi (również z Imeretii, stosowane głównie do wyrobu półwytrawnych win różowych), a także rkatsiteli i saperavi (odmiany popularne w regionie Kachetii; z rkatsiteli powstaje wino białe o subtelnym, korzenno-owocowym smaku, z kolei z saperavi produkuje się wina czerwone o intensywnej barwie). Ciekawostką Ori Marani są także wina z mieszanki winogron gruzińskich i francuskich, np. saperavi i cabernet sauvignon z rocznika 2017 r. Z nutą winnych wspomnień ruszymy do Uplisciche zdobyć najstarsze w Gruzji skalne miasto (V w. p.n.e.), niegdyś siedzibę władców i ośrodek przedchrześcijańskiego kultu. Po eksploracjach przejazd do Gori. W rodzinnym mieście Józefa Stalina (Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwili) chętni będą mogli zwiedzić muzeum poświęcone radzieckiemu dyktatorowi. Następnie udamy się do lokalnej rodzinnej winnicy na degustację wina. Przejazd do Mcchety na suprę w stylowej restauracji. Powrót do Tbilisi. Nocleg.

DZIEŃ 4. TBILISI – GRUZIŃSKA DROGA WOJENNA (ANANURI – STEPANCMINDA – GUDAURI) – TBILISI

Dystans: 306 km

Po śniadaniu całodniowa eskapada Gruzińską Drogą Wojenną, jedną z najbardziej spektakularnych górskich tras w Gruzji. Na starożytnym szlaku zwiedzimy twierdzę Ananuri (XVI–XVII w.), zatrzymamy się w punkcie widokowym nad pięknym rezerwuarem Zhinvali i zobaczymy trawertynowe źródło pod Almasiani. Lunch na trasie. Kaukaskimi serpentynami dotrzemy następnie do Stepancmindy – tu przesiądziemy się do lokalnych aut 4×4, by krętą, stromą drogą wjechać do położonej 2170 m n.p.m. cerkwi Cminda Sameba (Świętej Trójcy Gergeti, XIV w.). Roztacza się stąd oszałamiający widok na miasto i okoliczne szczyty, w tym majestatyczny Kazbek (5054 m n.p.m.) – wygasły wulkan i trzecią co do wysokości górę Gruzji. W drodze powrotnej zatrzymamy się w Gudauri. Na skraju wzniesienia z niesamowitą panoramą doliny obejrzymy modernistyczny pomnik, przedstawiający byłe republiki radzieckie, gruzińską królową Tamar i fragment narodowego poematu Shoty Rustawelego „Rycerz w tygrysiej skórze”. Obiadokolacja na trasie. Nocleg w hotelu w Tbilisi.

DZIEŃ 5. TBILISI – SAGAREDŻO – MELAANI – SIGHNAGHI – KWARELI

Dystans: 175 km

Po śniadaniu rozpoczniemy eksplorację Kachetii, największego regionu winiarskiego Gruzji. Kachetia jest też największa powierzchniowo, historycznie była królestwem zawsze najbogatszym i obfitującym we wspaniałe budowle, a przy tym pozostaje niezwykle zróżnicowana przyrodniczo i kulturowo: od usianych sadami winogronowymi nizin w dolinie rzeki Alazani przez stepy po wysokie, zalesione góry, lokalnie zamieszkane przez różniące się tradycjami kaukaskie grupy etniczne. Na kachetyjskim szlaku odwiedzimy najpierw rodzinną winnicę Tedo’s Marani w miasteczku Sagaredżo. Tu, wśród łagodnych wstęg zielonego Kaukazu, Tedo Gzirishvili i jego córka wprowadzą nas w niezwykły świat gruzińskiego winiarstwa, którym Tedo zajmuje się od 1985 r. W nastrojowej, kamiennej piwniczce skosztujemy organiczne wina z winogron saperavi, rkatsiteli i mtsvane kakhuri, zbieranych w ekologicznych winnicach i leżakujących w glinianych amforach kwewri lub, według metody europejskiej, w stalowych kadziach. Chętni będą też mogli spróbować czaczę, czyli gruzińską wódkę z winogron. Następnie odwiedzimy rodzinną winnicę u Teo w Melaani. Nieopodal odkryjemy Sighnaghi, jedno z najpiękniejszych miasteczek Gruzji, zwane gruzińskim Carcasonne. Podczas spaceru po „mieście miłości” zobaczymy potężne mury obronne (XVIII w.) z panoramą porośniętej winoroślami doliny rzeki Alazani, orientalne domy, rzeźby i stragany z pamiątkami. Jeżeli wystarczy czasu, dla chętnych wizyta w lokalnym muzeum z bogatymi zbiorami etnograficznymi, archeologicznymi i kolekcją malarstwa słynnego gruzińskiego prymitywisty Niko Pirosmanaszwilego. Po południu warsztaty kulinarne – odkryjemy Gruzję od kuchni i nauczymy się przyrządzać tradycyjne potrawy. Wieczorem supra w klimatycznej winnicy. Na stole pojawią się chinkali, chaczapuri, chleb puri, lokalne sery, sałatki i sycące dania w towarzystwie znakomitego wina oraz niezapomnianej atmosfery, obfitującej w toasty, muzykę i ujmującą gruzińską gościnność. Przejazd na nocleg do hotelu w Kwareli.

DZIEŃ 6. KWARELI – TSINANDALI – TELAWI – ALAWERDI – NAPAREULI – KWARELI D

Dystans: 121 km

Po po śniadaniu dzień zaczniemy w winiarskim miasteczku Kwareli. Rano odwiedzimy wytwórnię win Khareba, która przejęła od państwa 14 km powojskowych tuneli i urządziła w nich stylowe marani, pełne wina i zabytkowych winiarskich artefaktów. Khareba posiada w różnych częściach Gruzji aż 1500 ha ekologicznych winnych sadów, gdzie rośnie 25 odmian winogron. Wytwórnia łączy tradycyjne gruzińskie i nowoczesne metody produkcji wina. W chłodnych tunelach Khareby poczujemy nastrojową aurę, która sprzyja degustacji światowej sławy organicznych trunków, serwowanych z gruzińskim chlebem, serem i oliwą. Następnie udamy się na zwiedzanie z degustacją do fabryki wina Kindzmarauli Corporation. Jest to najstarsza winnica w Kachetii, zbudowana na terenie imponującej, kamiennej fortecy z XVI w. (główny budynek fabryki jest wierną rekonstrukcją dawnego zamku). W Kindzmarauli odkryjemy tajniki pełnego procesu produkcji wina: od fermentacji po butelkowanie, poznamy najpopularniejsze szczepy winogron (m.in. saperavi, kindzmarauli, mukuzani) i skosztujemy wina produkowane dwiema metodami: gruzińską (w kwewri) i europejską – różnice w smaku i zapachu trunków z pewnością okażą się wielkim zaskoczeniem! Chętni będą mogli kupić lokalne wina. Lunch.  Naszym kolejnym celem będzie orientalny pałac Aleksandra Czawczawadze w Tsinandali. Otoczona ogrodami posiadłość XIX-wiecznego wybitnego myśliciela, polityka i poety, zwanego „ojcem gruzińskiego romantyzmu”, kryje muzeum, zabytkowe marani i pałacową winiarnię. Skosztujemy tu białe wino Tsinandali wyrabiane metodą europejską i gruzińską. Z Tsinandali już blisko do Telawi, stolicy regionu Kachetii. Zajrzymy tu na gruziński bazar z domowej roboty winami, serami, warzywami, przyprawami, czurczchelami (tradycyjnymi gruzińskimi słodyczami). Po odpoczynku w cieniu 900-letniego platana skoczymy do monastyru Alawerdi (XI w.) – jest to drugi najwyższy budynek kościelny w Gruzji (55 m) i jedna z czterech Wielkich Katedr gruzińskiego prawosławia. Skarbem świątyni jest piwniczka winna Alaverdi Marani, powstała w miejscu starej piwnicy klasztornej z VIII–X w. Jeszcze w XI w. wnętrze kryło 25 zakopanych w ziemi amfor kwewri, lecz po oryginalnym średniowiecznym wyposażeniu niewiele ocalało do czasów współczesnych. W 2006 r. miejscowy biskup odnowił piwniczkę i korzystając z wiedzy przekazanej mu przez dziadka, przywrócił Alawerdi tradycję winiarską. Mnisi produkują dziś wino i czaczę, a w niewielkim przyklasztornym sadzie uprawiają aż 102 odmiany winogron! Równie fascynującym punktem na mapie gruzińskiego królestwa wina jest wioska Napareuli, gdzie odwiedzimy winnicę Twins Wine Cellar z unikalnym w skali światowej Muzeum Wina i Kwewri. W winnicy, którą prowadzą bracia bliźniacy Gia i Gela Gamtkitsulaszwili, zobaczymy zabytkowe sprzęty i gigantyczną replikę kwewri (oryginał glinianej amfory do wyrobu wina znajduje się w muzeum w Tbilisi). Dokładnie poznamy tu też proces wyrobu wina gruzińską metodą, okraszony anegdotami o winiarskim dziedzictwie, degustacją lokalnych win i odpoczynkiem wśród zieleni. Na pyszny koniec dnia warsztaty kulinarne i smakowita biesiada w winnicy. Jeżeli nadarzy się okazja, odwiedzimy prywatną winnicę naszego przyjaciela Alexandre – jest ona niedostępna dla zwykłych turystów i wyłącznie my mamy przywilej ucztowania w tym wyjątkowym miejscu. Przejazd do hotelu w Kwareli na nocleg.

DZIEŃ 7. KWARELI – PARK NARODOWY LAGODECHI – KWARELI

Dystans: 90 km + dla chętnych 16 km trekkingu

Po śniadaniu ruszymy na wschód Gruzji, w pobliże granicy z Azerbejdżanem – na spotkanie natury do Parku Narodowego Lagodechi. Ten najstarszy i jeden z największych rezerwatów przyrody w Gruzji założył w XIX w. polski botanik Ludwik Młokosiewicz. W Parku Narodowym Lagodechi udamy się na całodzienny trekking do wodospadu Gurgeniani o imponującej wysokości 40 m (dystans: 16 km, szlak czerwony). Po drodze będziemy musieli kilkukrotnie przekroczyć rzekę – przydadzą się solidne, nieprzemakalne buty o dobrej przyczepności. Dla osób niezainteresowanych trekkingiem możliwa jest wizyta w miasteczku Lagodechi i mniej wymagających częściach rezerwatu. Na wszystkich czekają tu piękne widoki, a także wyjątkowe okazy fauny i flory (park gromadzi blisko 1500 różnych gatunków roślin, niemal 40 gatunków ssaków, m.in. kozice, orły, wilki, rysie, niedźwiedzie, sowy, 120 gatunków ptaków, 13 gadów, 4 płazów i 1300 owadów – większość znalazła się tu z inicjatywy Młokosiewicza). Biesiada na świeżym powietrzu przy rzece Ninoskhevi. Powrót na nocleg do hotelu w Kwareli.

DZIEŃ 8. KWARELI – DAWIT GAREDŻA – UDABNO – SAGAREDŻO – TBILISI

Dystans: 240 km

Po śniadaniu wyprawa na zjawiskową półpustynię Dawit Garedża, leżącą tuż przy granicy z Azerbejdżanem. Zwiedzimy imponujący, częściowo wykuty w skałach monastyr Dawit Garedża (VI–XII w.) z freskami z XI w., a dzikie krajobrazy półpustyni dostarczą nam mnóstwa wrażeń i okazji do fotografowania. Szutrowymi wertepami dotrzemy do Udabno, wioski duchów, która porusza widokami i historiami Swanów przesiedlonych na to odludzie z północnego zachodu Gruzji. Po eksploracjach przyrodniczych i kulturowych przejazd do Sagaredżo na warsztaty kulinarne i uroczystą suprę w lokalnej winnicy. Będą nas czekać pyszności gruzińskiego stołu, wino z kwewri, toasty tamady, muzyka, zabawa i magiczna gruzińska atmosfera. Po przyjemnościach wieczoru przejazd do Tbilisi na nocleg.

DZIEŃ 9. WYLOT

Dystans: 10 km

Śniadanie (suchy prowiant). O godz. 2 w nocny transfer na lotnisko i wylot do Warszawy.