WARSZAWA – TBILISI – GRUZIŃSKA DROGA WOJENNA (ANANURI – GUDAURI – STEPANCMINDA) – TBILISI – MCCHETA – GORI – UPLISCICHE – KUTAISI – JASKINIA PROMETEUSZA – MESTIA – USZGULI – MESTIA – CHKHORIA – ZUGDIDI – BATUMI – BORDŻOMI – ACHALCICHE – WARDZIA – TBILISI – SIGHNAGHI – TBILISI – WARSZAWA
DZIEŃ 1. WYLOT – TBILISI
Dystans: lot
Zbiórka na lotnisku Chopina (Okęcie) w Warszawie i wylot do Gruzji.
DZIEŃ 2. TBILISI
Dystans: 20 km + spacer pieszy
Poranny przylot do Tbilisi, spotkanie z pilotem-przewodnikiem, transfer z lotniska do hotelu, odpoczynek, śniadanie. Całodniowe zwiedzanie stolicy Gruzji zaczniemy od cerkwi Cminda Sameba (Świętej Trójcy, XX w.; największa cerkiew Kaukazu na 10 tys. wiernych). Następnie wjedziemy kolejką gondolową na wzgórze Sololaki z potężną twierdzą Narikala (VI–VIII w.), pomnikiem Kartlis Deda (Matki Gruzji, XX w.) i piękną panoramą miasta. Spacerem wzdłuż murów fortecy dotrzemy do najstarszej, 1500-letniej dzielnicy Abanotubani, gdzie odkryjemy siarkowy wodospad Leghvtakhevi, kolorowe domy na skałach i słynne łaźnie siarkowe, w tym najbardziej znaną orientalną łaźnię Orbeliani (XIX w.). Lunch. Podczas dalszej wędrówki urokliwą starówką Tbilisi zobaczymy rzeźbę tamady, cerkwie Sioni (XI–XII w.) i Anczischati (V–VI w.) oraz krzywą wieżę zegarową przy teatrze lalek Rezo Gabriadze. Dalej przejdziemy przez futurystyczny most Pokoju nad rzeką Mtkwari, po czym wrócimy do hotelu na krótki relaks. Wieczorem przejazd reprezentacyjną aleją Rustawelego z licznymi zabytkami do lokalnej restauracji na suprę – tradycyjną gruzińską biesiadę z pysznym jedzeniem, wybornym winem z kwewri, magią poetyckich toastów tamady, ludowych tańców i muzyki na żywo. Powrót do hotelu na nocleg.
DZIEŃ 3. GRUZIŃSKA DROGA WOJENNA
Dystans: 306 km
Po śniadaniu całodniowa eskapada Gruzińską Drogą Wojenną, jedną z najbardziej spektakularnych górskich tras w Gruzji. Na starożytnym szlaku zwiedzimy twierdzę Ananuri (XVI–XVII w.), zatrzymamy się w punkcie widokowym nad pięknym rezerwuarem Zhinvali i zobaczymy trawertynowe źródło pod Almasiani. Lunch na trasie. Kaukaskimi serpentynami dotrzemy następnie do Stepancmindy – tu przesiądziemy się do lokalnych aut 4×4, by krętą, stromą drogą wjechać do położonej 2170 m n.p.m. cerkwi Cminda Sameba (Świętej Trójcy Gergeti, XIV w.). Roztacza się stąd oszałamiający widok na miasto i okoliczne szczyty, w tym majestatyczny Kazbek (5054 m n.p.m.) – wygasły wulkan i trzecią co do wysokości górę Gruzji, raz po raz skrytą za kapryśnymi chmurami. W drodze powrotnej zatrzymamy się w Gudauri. Na skraju wzniesienia z niesamowitą panoramą doliny obejrzymy modernistyczny pomnik, przedstawiający byłe republiki radzieckie, gruzińską królową Tamar i fragment narodowego poematu Shoty Rustawelego „Rycerz w tygrysiej skórze”. Obiadokolacja na trasie. Nocleg w hotelu w Tbilisi.
DZIEŃ 4. TBILISI – MCCHETA – GORI – UPLISCICHE – KUTAISI
Dystans: 230 km + spacer pieszy
Po śniadaniu obierzemy kurs na zachód Gruzji, odkrywając po drodze wspaniałe zabytki. Najpierw pojedziemy do Mcchety, pierwszej stolicy Gruzji i perły architektury sakralnej (UNESCO). Stromą szosą dotrzemy do cerkwi Dżwari (VI–VII w.), gdzie za sprawą św. Nino stanął pierwszy na ziemiach gruzińskich krzyż. Ze wzgórza ujrzymy panoramę miasta i styku głównych rzek Gruzji – Mtkwari i Aragwi. W centrum Mcchety zwiedzimy Sweticchoweli (XI w.), najważniejszą gruzińską katedrę z grobami królów z dynastii Bagrationi i cennymi sakraliami. Czas wolny na lunch w rejonie kawiarni i licznych stoisk z pamiątkami. Z Mcchety ruszymy w dalszą drogę, mijając tereny, gdzie w 2008 r. rozciągał się front wojenny. Po obu stronach drogi zauważymy postawione przez gruziński Caritas domki dla uchodźców z separatystycznych republik Abchazji i Osetii Południowej (do stolicy Osetii, Cchinwali, jest stąd niewiele ponad 20 km!). Następnie zdobędziemy najstarsze w Gruzji skalne miasto Uplisciche (I tysiąclecie p.n.e.), niegdyś siedzibę władców i ośrodek przedchrześcijańskiego kultu. Z kolei w pobliskim mieście Gori, gdzie urodził się Józef Stalin (Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili), chętni będą mogli zwiedzić muzeum poświęcone radzieckiemu dyktatorowi. Stąd ruszymy przez przełęcz Suramską, która symbolicznie oddziela wschodnią i zachodnią Gruzję. Obiadokolacja na trasie. Przyjazd do Kutaisi, zakwaterowanie w hotelu. Dla chętnych wieczorny spacer po mieście. Nocleg.
DZIEŃ 5. KUTAISI – JASKINIA PROMETEUSZA – SWANETIA I WYSOKI KAUKAZ
Dystans: 236 km + spacer pieszy
Po śniadaniu city tour po Kutaisi, jednym z najstarszych miast świata (XVII–XV w. p.n.e.). Zobaczymy słynną fontannę Kolchidy, teatr, futurystyczny budynek parlamentu i Zielony Bazar, typowy kaukaski targ z feerią produktów od lokalnych rolników, rzemieślników, winiarzy, handlarzy. Następnie przejazd do Jaskini Prometeusza w Kumistavi. To jedna z najpiękniejszych grot na świecie, zgodnie z nazwą owiana legendą o ogniu skradzionym przez Prometeusza olimpijskim bogom. W skalnych korytarzach imponującej jaskini zobaczymy barwnie podświetlone formy naciekowe o fantazyjnych kształtach. Po południu przejazd do regionu Swanetii na Wielkim Kaukazie. Podążymy z nurtem rzeki Enguri (Inguri), wzdłuż której znajdziemy wiele kapitalnych punktów widokowych – zatrzymamy się przy imponującej zaporze Enguri i w innych miejscach z pięknym pejzażem rzeki, wodospadów tryskających z niemal pionowych ścian, krętych dróg i pnących się coraz wyżej gór ze śnieżnymi czapami. Malowniczym szlakiem dotrzemy do Mestii, stolicy regionu, słynącego ze średniowiecznych wież obronnych (UNESCO). Obiadokolacja w lokalnej restauracji. Czas wolny. Nocleg.
DZIEŃ 6. MESTIA – USZGULI – MESTIA
Dystans: 94 km + spacer pieszy
Śniadanie. Rano dla chętnych niewymagający trekking do lodowca Chaaladi (3,5 godz.), a dla pozostałych czas wolny lub samodzielne zwiedzanie Swaneckiego Muzeum Historii i Etnografii (wspólna wizyta w muzeum przewidziana po trekkingu). Lunch. Po południu wyprawa 4×4 do Uszguli (±2100 m n.p.m.), zespołu górskich osad u podnóża majestatycznej Szchary (5193 m n.p.m.), najwyższego szczytu Gruzji. Po drodze, za przełęczą Ughviri i serpentyną kaukaskich zakrętów, zatrzymamy się przy Baszcie Miłości, owianej legendą o nieszczęśliwie zakochanej parze. W Uszguli zobaczymy średniowieczne domy machubi z wieżami obronnymi, cerkwie i inne zabytki. Chętni będą mogli zwiedzić lokalne muzeum etnograficzne (bilet wstępu ok. 40 GEL). Przyjrzymy się uszgulskiej codzienności i pospacerujemy po zbudowanej z kamienia wsi, otoczonej przez piękne Góry Swaneckie. Powrót do Mestii. Obiadokolacja. Nocleg.
DZIEŃ 7. MESTIA – CHKHORIA – ZUGDIDI – BATUMI
Dystans: 266 km + spacer pieszy
Po śniadaniu żegnamy się ze Swanetią i ruszamy w kierunku wybrzeża Morza Czarnego. Po drodze zrobimy przerwę na lunch i wczesną obiadokolację. Na szlaku zatrzymamy się w wiosce etnograficznej SisaTura, gdzie zwiedzimy skansen i poznamy historię, architekturę, kulinaria i tradycje regionu Megrelii, które różnią się od typowo gruzińskich. W pobliskim Zugdidi zobaczymy z kolei pałac Dadianich, dawną siedzibę książąt Megrelii, w którym przechowywana jest jedna z masek pośmiertnych Napoleona Bonaparte. Następnie na obrzeżach Batumi zajrzymy do Ogrodu Botanicznego (XIX w.), gdzie zrelaksujemy się wśród setek okazów flory z różnych stref klimatycznych. Przejazd do hotelu w centrum Batumi. Czas wolny. Nocleg
DZIEŃ 8. RELAKS W BATUMI
Dystans: indywidualny
Po śniadaniu dzień wolny w Batumi. Posiłki, aktywności i atrakcje według indywidualnych preferencji i we własnym zakresie. Można plażować nad Morzem Czarnym, zwiedzać miasto, relaksować się w hotelu. Warto się udać na spacer usianym palmami nadmorskim bulwarem, aby obejrzeć port, Wieżę Alfabetu – imponującą rzeźbę przedstawiającą gruziński alfabet, ruchomy posąg „Kobieta i mężczyzna”, kuriozalną rzeźbę plażowych klapek na kurzych jajach i inne interesujące obiekty. Można także przejechać się kolejką linową Argo, zobaczyć lokalne muzea oraz nową i starą część Batumi, gdzie bajecznie oświetlone wieżowce splatają się z secesyjną architekturą, przywodzącą na myśl uliczki kubańskiej Hawany. W lokalnych knajpkach warto skosztować słynne adżarskie chaczapuri – regionalny placek w kształcie łódki z serem i jajkiem. Powrót do hotelu na nocleg.
DZIEŃ 9. BATUMI – BORDŻOMI – ACHALCICHE
Dystans: 312 km + spacer pieszy
Śniadanie, wykwaterowanie z hotelu. Przejazd do słynnego kurortu uzdrowiskowego Bordżomi. Pospacerujemy po parku Zdrojowym (XIX w.) i skosztujemy osobliwą w smaku wulkaniczną wodę mineralną prosto z artezyjskiego źródła. Po drodze z Batumi do Bordżomi zrobimy też krótki postój w wiosce Shrosha na przełęczy Suramskiej, gdzie zobaczymy tradycyjny bazar rzemieślniczy z glinianym rękodziełem. Dalszy przejazd z obiadokolacją na trasie. Wieczorem dotrzemy do Achalciche, stolicy regionu Samcche-Dżawachetii. Zakwaterowanie w hotelu i czas wolny. Dla chętnych spacer do gruzińsko-tureckiej twierdzy Rabati (XII w.; wejście na dziedziniec jest bezpłatne). Nocleg.
DZIEŃ 10. ACHALCICHE – WARDZIA – TBILISI
Dystans: 327 km + spacer pieszy
Śniadanie, wykwaterowanie z hotelu. Z samego rana czeka nas niezapomniana wyprawa wzdłuż kanionu rzeki Mtkwari do skalnego miasta Wardzia (XII–XIII w.), ewenementu średniowiecznego budownictwa jaskiniowego i jednego z najwspanialszych gruzińskich zabytków. Wardzia została wydrążona w zboczu góry Eruszeti do wysokości 1300 m n.p.m. i pełniła funkcję schronienia na wypadek ataku wrogów, zapewniając mieszkańcom niezbędną infrastrukturę i rozmaite udogodnienia. Zobaczymy tu pozostałości królewskich komnat, szpitala, szkoły, spichlerzy, winiarni i innych pomieszczeń, a także cerkiew Zaśnięcia z pięknymi freskami, ikonami i dzwonami. Po eksploracji skalnego klasztoru i niegdyś tętniących życiem korytarzy Wardzi czas wolny na kawę i zdjęcia. Następnie przejazd powrotny do Tbilisi. Jeżeli wystarczy czasu, po drodze, u zbiegu rzek Parawani i Mtkwari, zobaczymy średniowieczną twierdzę Chertwisi (atrakcja fakultatywna – bilet wstępu ±10 GEL). Po przyjeździe do Tbilisi obiadokolacja i nocleg.
DZIEŃ 11. TBILISI – DAWIT GAREDŻA – UDABNO – BODBE – SIGHNAGHI – TBILISI
Dystans: 318 km + spacer pieszy
Po śniadaniu rozpoczniemy eksplorację Kachetii, największego regionu winiarskiego Gruzji. Kachetia jest też największa powierzchniowo, historycznie była królestwem zawsze najbogatszym i obfitującym we wspaniałe budowle, a przy tym pozostaje niezwykle zróżnicowana przyrodniczo i kulturowo: od usianych sadami winogronowymi nizin w dolinie rzeki Alazani przez stepy po wysokie, zalesione góry, lokalnie zamieszkane przez różniące się tradycjami kaukaskie grupy etniczne. Rano pojedziemy na zjawiskową półpustynię Dawit Garedża, gdzie tuż przy granicy z Azerbejdżanem zwiedzimy imponujący, częściowo wykuty w skałach monastyr Dawit Garedża (VI–XII w.). Dzikie krajobrazy dostarczą nam mnóstwa wrażeń i okazji do fotografowania. Na skraju półpustyni zajrzymy do Udabno, wioski duchów, która porusza widokami i losami Swanów, przesiedlonych na to odludzie z północnego zachodu Gruzji. Po lunchu przejazd na zielone niziny Kachetii. Tego dnia zwiedzimy tutaj żeński klasztor w Bodbe (IX–XVII w.) – urokliwie położona świątynia jest ważna dla lokalnej tradycji religijnej, bowiem właśnie tu spoczywa św. Nino, za której sprawą Gruzja przyjęła chrześcijaństwo już w 337 r. (jako drugi kraj świata po Armenii). Kolejnym celem będzie pobliskie Sighnaghi, miasto miłości, jedno z piękniejszych w Gruzji i zwane gruzińskim Carcasonne. Zwiedzimy tu potężne mury obronne (XVIII w.), skąd roztacza się wspaniały widok porośniętej winoroślami doliny rzeki Alazani. Pospacerujemy po mieście, oglądając orientalne kamienice, liczne rzeźby stragany z rękodziełem i pamiątkami. Jeżeli wystarczy czasu, chętni będą mogli zwiedzić lokalne muzeum z bogatymi zbiorami etnograficznymi, archeologicznymi i kolekcją malarstwa słynnego gruzińskiego prymitywisty Niko Pirosmanaszwilego (bilet wstępu ok. 20 GEL). Następnie pojedziemy na pożegnalną suprę w zaprzyjaźnionej winnicy, z pysznie zastawionym stołem i magiczną gruzińską atmosferą. Po obiadokolacji powrót na nocleg do hotelu w Tbilisi.
DZIEŃ 12. TBILISI – WYLOT
Dystans: 15 km
Śniadanie (suchy prowiant). O godz. 2.00 w nocy transfer na lotnisko w Tbilisi i lot powrotny do Polski.