WARSZAWA – TBILISI – GRUZIŃSKA DROGA WOJENNA (ANANURI – GUDAURI – STEPANCMINDA) – TBILISI – MCCHETA – UPLISCICHE – GORI – TBILISI – DAWIT GAREDŻA – UDABNO – BODBE – SIGHNAGHI – TELAWI – ALAWERDI – GREMI – NAPAREULI – KWARELI – TELAWI – TSINANDALI – SAGAREDŻO – TBILISI – WARSZAWA
DZIEŃ 1. WYLOT
Dystans: lot
Zbiórka na lotnisku Chopina (Okęcie) w Warszawie i wylot do Gruzji.
DZIEŃ 2. TBILISI
Dystans: 20 km
Poranny przylot do Tbilisi, spotkanie z pilotem-przewodnikiem, transfer z lotniska do hotelu, odpoczynek, śniadanie. Całodniowe zwiedzanie stolicy Gruzji zaczniemy od wizyty w cerkwi Cminda Sameba (Świętej Trójcy, XX w.; największa cerkiew Kaukazu na 10 tys. wiernych). Następnie wjedziemy kolejką gondolową na wzgórze Sololaki z potężną twierdzą Narikala (VI–VIII w.), pomnikiem Kartlis Deda (Matki Gruzji, XX w.) i piękną panoramą miasta. Spacerem wzdłuż murów fortecy dotrzemy do najstarszej, 1500-letniej dzielnicy Abanotubani, gdzie odkryjemy siarkowy wodospad Leghvtakhevi, kolorowe domy na skałach i słynne łaźnie siarkowe, w tym najbardziej znaną orientalną łaźnię Orbeliani (XIX w.). Lunch. Podczas dalszej wędrówki urokliwą starówką Tbilisi zobaczymy rzeźbę tamady, cerkwie Sioni (XI–XII w.) i Anczischati (V–VI w.) oraz krzywą wieżę zegarową przy teatrze lalek Rezo Gabriadze. Dalej przejdziemy przez futurystyczny most Pokoju nad rzeką Mtkwari, po czym wrócimy do hotelu na krótki relaks. Wieczorem przejazd reprezentacyjną aleją Rustawelego z licznymi zabytkami do lokalnej restauracji na suprę – tradycyjną gruzińską biesiadę z pysznym jedzeniem, wybornym winem z kwewri, magią poetyckich toastów tamady, ludowych tańców i muzyki na żywo. Powrót do hotelu na nocleg.
DZIEŃ 3. TBILISI – GRUZIŃSKA DROGA WOJENNA (ANANURI – GUDAURI – STEPANCMINDA) – TBILISI
Dystans: 306 km
Po śniadaniu całodniowa eskapada Gruzińską Drogą Wojenną, jedną z najbardziej spektakularnych górskich tras w Gruzji. Na starożytnym szlaku zwiedzimy twierdzę Ananuri (XVI–XVII w.), zatrzymamy się w punkcie widokowym nad pięknym rezerwuarem Zhinvali i zobaczymy trawertynowe źródło pod Almasiani. Lunch na trasie. Kaukaskimi serpentynami dotrzemy następnie do Stepancmindy – tu przesiądziemy się do lokalnych aut 4×4, by krętą, stromą drogą wjechać do położonej 2170 m n.p.m. cerkwi Cminda Sameba (Świętej Trójcy Gergeti, XIV w.). Roztacza się stąd oszałamiający widok na miasto i okoliczne szczyty, w tym majestatyczny Kazbek (5054 m n.p.m.) – wygasły wulkan i trzecią co do wysokości górę Gruzji. W drodze powrotnej zatrzymamy się w Gudauri. Na skraju wzniesienia z niesamowitą panoramą doliny obejrzymy modernistyczny pomnik, przedstawiający byłe republiki radzieckie, gruzińską królową Tamar i fragment narodowego poematu Shoty Rustawelego „Rycerz w tygrysiej skórze”. Obiadokolacja na trasie. Nocleg w hotelu w Tbilisi.
DZIEŃ 4. TBILISI – MCCHETA – GORI – UPLISCICHE – KUTAISI
Dystans: 230 km
Po śniadaniu pojedziemy do Mcchety, pierwszej stolicy Gruzji i perły architektury sakralnej (UNESCO). Stromą szosą dotrzemy do cerkwi Dżwari (VI–VII w.), gdzie za sprawą św. Nino stanął pierwszy na ziemiach gruzińskich krzyż. Ze wzgórza ujrzymy panoramę miasta i styku głównych rzek Gruzji – Mtkwari i Aragwi. W centrum Mcchety zwiedzimy Sweticchoweli (XI w.), najważniejszą gruzińską katedrę z grobami królów z dynastii Bagrationi i cennymi sakraliami. Czas wolny na lunch w rejonie kawiarni i licznych stoisk z pamiątkami. Z Mcchety ruszymy w dalszą drogę, mijając tereny, gdzie w 2008 r. rozciągał się front wojenny. Po obu stronach drogi zauważymy postawione przez gruziński Caritas domki dla uchodźców z separatystycznych republik Abchazji i Osetii Południowej (do stolicy Osetii, Cchinwali, jest stąd niewiele ponad 20 km!). Następnie zdobędziemy najstarsze w Gruzji skalne miasto Uplisciche (V w. p.n.e.), niegdyś siedzibę władców i ośrodek przedchrześcijańskiego kultu. Z kolei w pobliskim mieście Gori, gdzie urodził się Józef Stalin (Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili), chętni będą mogli zwiedzić muzeum poświęcone radzieckiemu dyktatorowi (bilet wstępu ok. 10 GEL). Powrót do Tbilisi. Dla chętnych relaks w łaźni siarkowej w centrum miasta. Czas wolny. Obiadokolacja. Nocleg.
DZIEŃ 5. TBILISI – DAWIT GAREDŻA – UDABNO – BODBE – SIGNAGHI – TELAWI
Dystans: 280 km
Po śniadaniu rozpoczniemy eksplorację Kachetii, największego regionu winiarskiego Gruzji. Kachetia jest też największa powierzchniowo, historycznie była królestwem zawsze najbogatszym i obfitującym we wspaniałe budowle, a przy tym pozostaje niezwykle zróżnicowana przyrodniczo i kulturowo: od usianych sadami winogronowymi nizin w dolinie rzeki Alazani przez stepy po wysokie, zalesione góry, lokalnie zamieszkane przez różniące się tradycjami kaukaskie grupy etniczne. Rano pojedziemy na zjawiskową półpustynię Dawit Garedża, gdzie tuż przy granicy z Azerbejdżanem zwiedzimy imponujący, częściowo wykuty w skałach monastyr Dawit Garedża (VI–XII w.). Szutrowymi wertepami półpustyni dotrzemy do Udabno, wioski duchów, która porusza widokami i ludzkimi historiami. Po lunchu przejazd na zielone niziny Kachetii. Zwiedzimy żeński klasztor Bodbe (IX–XVII w.), gdzie pochowano św. Nino, która zapoczątkowała chrześcijaństwo w Gruzji. Stąd już blisko do Sighnaghi, miasta miłości, jednego z piękniejszych w Gruzji i zwanego gruzińskim Carcasonne. Zwiedzimy tu potężne mury obronne (XVIII w.), skąd roztacza się wspaniały widok porośniętej winoroślami doliny rzeki Alazani. Pospacerujemy po mieście, oglądając orientalne kamienice i liczne rzeźby, a jeżeli wystarczy czasu chętni będą mogli zwiedzić lokalne muzeum z bogatymi zbiorami etnograficznymi, archeologicznymi i kolekcją malarstwa słynnego gruzińskiego prymitywisty Niko Pirosmanaszwilego. Supra w stylowej restauracji. Przejazd do Telawi, stolicy regionu, na nocleg.
DZIEŃ 6. TELAWI – ALAWERDI – GREMI – NAPAREULI – KWARELI – TELAWI
Dystans: 155 km
Po śniadaniu wyjazd na zwiedzanie winnic oraz pereł architektury świeckiej i sakralnej Kachetii. Zobaczymy monastyr Alawerdi (XI w.) – jest to drugi najwyższy budynek kościelny w Gruzji (55 m) i jedna z czterech Wielkich Katedr gruzińskiego prawosławia. Mnisi prowadzą piwniczkę winną Alaverdi Marani, której historia sięga VIII–X w., a w przyklasztornym sadzie uprawiają 102 odmiany winogron. Nieopodal odwiedzimy muzeum i cerkiew św. Archaniołów w twierdzy Gremi (XV w.), dawnej stolicy Królestwa Kachetii i jednym z najważniejszych zabytków architektury gruzińskiej. Następnie zwiedzimy winnicę Twins Wine Cellar z unikalnym w skali światowej Muzeum Wina i Kwewri. W winnicy, którą prowadzą bracia bliźniacy Gia i Gela Gamtkitsulaszwili, zobaczymy zabytkowe sprzęty i replikę gigantycznego kwewri (oryginał glinianej amfory do wyrobu wina znajduje się w muzeum w Tbilisi). Dokładnie poznamy tu też proces wyrobu wina gruzińską metodą, okraszony fascynującymi anegdotami o historii i współczesności winiarskiego dziedzictwa. Po zwiedzaniu pora na degustację trzech lokalnych rodzajów wina i relaks wśród zieleni przed dalszą podróżą. Naszym kolejnym celem będzie winiarskie miasteczko Kwareli. Najpierw zajrzymy do wytwórni wina Khareba, która przejęła od państwa 14 kilometrów powojskowych tuneli i urządziła w nich stylowe marani. W Khareba skosztujemy światowej sławy organiczne wina z gruzińskim chlebem, serem i oliwą. Następnie czeka nas zwiedzanie z degustacją w fabryce wina Kindzmarauli Corporation – najstarszej winnicy w Kachetii, zbudowanej na terenie imponującej, kamiennej fortecy z XVI w. (główny budynek fabryki jest wierną rekonstrukcją dawnego zamku). Odkryjemy tu tajniki pełnego procesu produkcji wina: od fermentacji po butelkowanie, poznamy najpopularniejsze szczepy winogron (m.in. saperavi, kindzmarauli, mukuzani) i skosztujemy wina produkowane dwiema metodami: gruzińską (w kwewri) i europejską, co pozwoli wychwycić znaczące różnice w nutach smakowych i zapachowych obu trunków. Chętni będą mogli kupić lokalne wina w butiku wytwórni. Po winnej przygodzie zasiądziemy do stołu – będą smakowite warsztaty kulinarne i pyszna supra w nieodłącznym towarzystwie gruzińskiego wina. Wieczorem powrót do hotelu w Telawi na nocleg.
DZIEŃ 7. TELAWI – TSINANDALI – TBILISI
Dystans: 115 km
Śniadanie. Rankiem zajrzymy w Telawi na gruziński bazar z domowej roboty winami, serami, lokalnymi warzywami, przyprawami, straganowym „mydłem i powidłem”. Następnie zwiedzimy piękny, orientalny pałac Aleksandra Czawczawadze w Tsinandali. Otoczona ogrodami posiadłość XIX-wiecznego wybitnego myśliciela, polityka i poety, zwanego „ojcem gruzińskiego romantyzmu”, kryje muzeum, zabytkowe marani i pałacową winiarnię, w której można skosztować lokalne wino wyrabiane dwiema metodami: europejską i gruzińską. Stąd ruszymy do Tbilisi, zatrzymując się po drodze na uroczystą suprę w lokalnej winnicy. Będą nas czekać pyszności gruzińskiego stołu, wino z kwewri, toasty tamady i magiczna atmosfera gruzińskiej gościnności. Po przyjemnościach wieczoru przejazd do Tbilisi na nocleg.
DZIEŃ 8. WYLOT
Dystans: 15 km + lot
Śniadanie (suchy prowiant). O godz. 2.00 w nocy transfer na lotnisko i wylot do Warszawy.