WARSZAWA – TBILISI – GRUZIŃSKA DROGA WOJENNA (ANANURI – GUDAURI – STEPANCMINDA) – TBILISI – MCCHETA – GORI – UPLISCICHE – KUTAISI – JASKINIA PROMETEUSZA – BATUMI – BORDŻOMI – ACHALCICHE – WARDZIA – TBILISI – DAWIT GAREDŻA – BODBE – SIGHNAGHI – TELAWI – ALAWERDI – GREMI – KWARELI – TELAWI – TSINANDALI – SAGAREDŻO – TBILISI – WARSZAWA
DZIEŃ 1. WYLOT – TBILISI
Dystans: lot
Zbiórka na lotnisku Chopina (Okęcie) w Warszawie i wylot do Gruzji.
DZIEŃ 2. TBILISI
Dystans: 20 km + spacer pieszy
Poranny przylot do Tbilisi, spotkanie z pilotem-przewodnikiem, transfer z lotniska do hotelu, odpoczynek, śniadanie. Całodniowe zwiedzanie stolicy Gruzji zaczniemy od cerkwi Cminda Sameba (Świętej Trójcy, XX w.; największa cerkiew Kaukazu na 10 tys. wiernych). Następnie wjedziemy kolejką gondolową na wzgórze Sololaki z potężną twierdzą Narikala (VI–VIII w.), pomnikiem Kartlis Deda (Matki Gruzji, XX w.) i piękną panoramą miasta. Spacerem wzdłuż murów fortecy dotrzemy do najstarszej, 1500-letniej dzielnicy Abanotubani, gdzie odkryjemy siarkowy wodospad Leghvtakhevi, kolorowe domy na skałach i słynne łaźnie siarkowe, w tym najbardziej znaną orientalną łaźnię Orbeliani (XIX w.). Lunch. Podczas dalszej wędrówki urokliwą starówką Tbilisi zobaczymy rzeźbę tamady, cerkwie Sioni (XI–XII w.) i Anczischati (V–VI w.) oraz krzywą wieżę zegarową przy teatrze lalek Rezo Gabriadze. Dalej przejdziemy przez futurystyczny most Pokoju nad rzeką Mtkwari, po czym wrócimy do hotelu na krótki relaks. Wieczorem przejazd reprezentacyjną aleją Rustawelego z licznymi zabytkami do lokalnej restauracji na suprę – tradycyjną gruzińską biesiadę z pysznym jedzeniem, wybornym winem z kwewri, magią poetyckich toastów tamady, ludowych tańców i muzyki na żywo. Powrót do hotelu na nocleg.
DZIEŃ 3. GRUZIŃSKA DROGA WOJENNA
Dystans: 306 km
Po śniadaniu całodniowa eskapada Gruzińską Drogą Wojenną, jedną z najbardziej spektakularnych górskich tras w Gruzji. Na starożytnym szlaku zwiedzimy twierdzę Ananuri (XVI–XVII w.), zatrzymamy się w punkcie widokowym nad pięknym rezerwuarem Zhinvali i zobaczymy trawertynowe źródło pod Almasiani. Lunch na trasie. Kaukaskimi serpentynami dotrzemy następnie do Stepancmindy – tu przesiądziemy się do lokalnych aut 4×4, by krętą, stromą drogą wjechać do położonej 2170 m n.p.m. cerkwi Cminda Sameba (Świętej Trójcy Gergeti, XIV w.). Roztacza się stąd oszałamiający widok na miasto i okoliczne szczyty, w tym majestatyczny Kazbek (5054 m n.p.m.) – wygasły wulkan i trzecią co do wysokości górę Gruzji, raz po raz skrytą za kapryśnymi chmurami. W drodze powrotnej zatrzymamy się w Gudauri. Na skraju wzniesienia z niesamowitą panoramą doliny obejrzymy modernistyczny pomnik, przedstawiający byłe republiki radzieckie, gruzińską królową Tamar i fragment narodowego poematu Shoty Rustawelego „Rycerz w tygrysiej skórze”. Obiadokolacja na trasie. Nocleg w hotelu w Tbilisi.
DZIEŃ 4. TBILISI – MCCHETA – GORI – UPLISCICHE – KUTAISI
Dystans: 230 km + spacer pieszy
Po śniadaniu obierzemy kurs na zachód Gruzji, odkrywając po drodze wspaniałe zabytki. Najpierw pojedziemy do Mcchety, pierwszej stolicy Gruzji i perły architektury sakralnej (UNESCO). Stromą szosą dotrzemy do cerkwi Dżwari (VI–VII w.), gdzie za sprawą św. Nino stanął pierwszy na ziemiach gruzińskich krzyż. Ze wzgórza ujrzymy panoramę miasta i styku głównych rzek Gruzji – Mtkwari i Aragwi. W centrum Mcchety zwiedzimy Sweticchoweli (XI w.), najważniejszą gruzińską katedrę z grobami królów z dynastii Bagrationi i cennymi sakraliami. Czas wolny na lunch w rejonie kawiarni i licznych stoisk z pamiątkami. Z Mcchety ruszymy w dalszą drogę, mijając tereny, gdzie w 2008 r. rozciągał się front wojenny. Po obu stronach drogi zauważymy postawione przez gruziński Caritas domki dla uchodźców z separatystycznych republik Abchazji i Osetii Południowej (do stolicy Osetii, Cchinwali, jest stąd niewiele ponad 20 km!). Następnie zdobędziemy najstarsze w Gruzji skalne miasto Uplisciche (V w. p.n.e.), niegdyś siedzibę władców i ośrodek przedchrześcijańskiego kultu. Z kolei w pobliskim mieście Gori, gdzie urodził się Józef Stalin (Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili), chętni będą mogli zwiedzić muzeum poświęcone radzieckiemu dyktatorowi. Stąd ruszymy w kierunku Kutaisi przez przełęcz Suramską, która symbolicznie oddziela wschodnią i zachodnią Gruzję. Obiadokolacja na trasie. Przyjazd do Kutaisi, zakwaterowanie w hotelu. Dla chętnych wieczorny spacer po mieście. Nocleg.
DZIEŃ 5. KUTAISI – JASKINIA PROMETEUSZA – BATUMI
Dystans: 180 km + spacer pieszy
Po śniadaniu city tour po Kutaisi, jednym z najstarszych miast świata (XVII–XV w. p.n.e.). Zobaczymy słynną fontannę Kolchidy, teatr, futurystyczny budynek parlamentu i Zielony Bazar, gdzie lokalni rolnicy i rzemieślnicy oferują gruzińskie wina, sery, czurczchele (tradycyjne gruzińskie słodycze), warzywa, owoce, zioła, przyprawy i typowe dla kaukaskich targowisk „mydło i powidło”. Następnie przejazd do Jaskini Prometeusza w Kumistavi. To jedna z najpiękniejszych grot na świecie, zgodnie z nazwą owiana legendą o ogniu skradzionym przez Prometeusza olimpijskim bogom. W skalnych korytarzach jaskini zobaczymy barwnie podświetlone formy naciekowe o fantazyjnych kształtach. Po eksploracji groty przejazd do Batumi, stolicy autonomicznej republiki Adżarii. Na obrzeżach miasta zrelaksujemy się w Ogrodzie Botanicznym (XIX w.), który kusi egzotyczną roślinnością i widokiem Morza Czarnego. Przejazd do centrum na obiadokolację i wieczorny koncert przy tańczących fontannach. Czas wolny. Nocleg.
DZIEŃ 6. RELAKS W BATUMI
Dystans: –
Po śniadaniu czas wolny na plażowanie w Batumi. Chętni mogą się udać na spacer do centrum miasta lub bulwarem wzdłuż Morza Czarnego, aby zobaczyć port, Wieżę Alfabetu – imponującą rzeźbę przedstawiającą gruziński alfabet, ruchomy posąg „Kobieta i mężczyzna” albo… kuriozalną rzeźbę plażowych klapek na kurzych jajach. Na lunch warto skosztować słynne adżarskie chaczapuri – placek w kształcie łódki z serem i jajkiem. Wieczorem wspólna obiadokolacja. Nocleg.
DZIEŃ 7. BATUMI – BORDŻOMI – ACHALCICHE
Dystans: 326 km + spacer pieszy
Śniadanie, wykwaterowanie z hotelu. Przejazd do kurortu uzdrowiskowego Bordżomi. Pospacerujemy po pięknym parku Zdrojowym (XIX w.) i spróbujemy słynną wulkaniczną wodę mineralną prosto ze źródła. Po drodze do Bordżomi zatrzymamy się na przełęczy Suramskiej i zwiedzimy w wiosce Shrosha tradycyjny bazar rzemieślniczy z glinianym rękodziełem: amforami kwewri i pięknie dekorowanymi dzbankami na wino, garnkami, talerzami, ozdobami. Dalszy przejazd z obiadokolacją na trasie. Wieczorem dotrzemy do Achalciche, stolicy regionu Samcche-Dżawachetii. Dla chętnych spacer do gruzińsko-tureckiej twierdzy Rabati (XII w.; wejście na dziedziniec jest bezpłatne). Nocleg.
DZIEŃ 8. ACHALCICHE – WARDZIA – TBILISI
Dystans: 338 km + spacer pieszy
Po śniadaniu wyprawa do skalnego miasta Wardzia (XII–XIII w.), ewenementu średniowiecznego budownictwa jaskiniowego. Przerwa kawowa i powrót do Tbilisi. Jeżeli wystarczy czasu, po drodze zobaczymy twierdzę Chertwisi (bilet wstępu ±10 GEL – atrakcja fakultatywna). Po przyjeździe do Tbilisi obiadokolacja i nocleg.
DZIEŃ 9. TBILISI – DAWIT GAREDŻA – BODBE – SIGHNAGHI – TELAWI
Dystans: 277 km + spacer pieszy
Po śniadaniu rozpoczniemy eksplorację Kachetii, największego regionu winiarskiego Gruzji. Kachetia jest też największa powierzchniowo, historycznie była królestwem zawsze najbogatszym i obfitującym we wspaniałe budowle, a przy tym pozostaje niezwykle zróżnicowana przyrodniczo i kulturowo: od usianych sadami winogronowymi nizin w dolinie rzeki Alazani przez stepy po wysokie, zalesione góry, lokalnie zamieszkane przez różniące się tradycjami kaukaskie grupy etniczne. Rano pojedziemy na zjawiskową półpustynię Dawit Garedża, gdzie tuż przy granicy z Azerbejdżanem zwiedzimy imponujący, częściowo wykuty w skałach monastyr Dawit Garedża (VI–XII w.). Na skraju półpustyni zajrzymy do Udabno, wioski duchów, która porusza widokami i historiami Swanów przesiedlonych na to odludzie z północnego zachodu Gruzji. Po lunchu przejazd na zielone niziny Kachetii. Tego dnia zwiedzimy tutaj żeński klasztor w Bodbe (IX–XVII w.) – urokliwie położona świątynia jest ważna dla lokalnej tradycji religijnej, bowiem właśnie tu spoczywa św. Nino, za której sprawą Gruzja przyjęła chrześcijaństwo już w 337 r. (jako drugi kraj świata po Armenii). Kolejnym celem będzie pobliskie Sighnaghi, miasto miłości, jedno z piękniejszych w Gruzji i zwane gruzińskim Carcasonne. Zwiedzimy tu potężne mury obronne (XVIII w.), skąd roztacza się wspaniały widok porośniętej winoroślami doliny rzeki Alazani. Pospacerujemy po mieście, oglądając orientalne kamienice, liczne rzeźby stragany z rękodziełem i pamiątkami. Jeżeli wystarczy czasu, chętni będą mogli zwiedzić lokalne muzeum z bogatymi zbiorami etnograficznymi, archeologicznymi i kolekcją malarstwa słynnego gruzińskiego prymitywisty Niko Pirosmanaszwilego (bilet wstępu ok. 20 GEL). Obiadokolacja w lokalnej restauracji. Przejazd na nocleg do Telawi, stolicy regionu.
DZIEŃ 10. TELAWI – ALAWERDI – GREMI – KWARELI – TELAWI
Dystans: 116 km + spacer pieszy
Po śniadaniu wyjazd na zwiedzanie pereł architektury świeckiej i sakralnej Kachetii. Zobaczymy monastyr Alawerdi (XI w.) – jest to drugi najwyższy budynek kościelny w Gruzji (55 m) i jedna z czterech Wielkich Katedr gruzińskiego prawosławia. Mnisi prowadzą piwniczkę winną Alaverdi Marani, której historia sięga VIII–X w., a w przyklasztornym sadzie uprawiają 102 odmiany winogron. Następnie odwiedzimy muzeum i cerkiew św. Archaniołów w twierdzy Gremi (XV w.), dawnej stolicy Królestwa Kachetii i jednym z najważniejszych zabytków architektury gruzińskiej. Naszym kolejnym celem będzie winiarskie miasteczko Kwareli. Na zwiedzanie z degustacją zawitamy do najstarszej w Kachetii fabryki wina Kindzmarauli Corporation, zbudowanej na terenie imponującej, kamiennej fortecy z XVI w. (główny budynek fabryki jest wierną rekonstrukcją dawnego zamku). Odkryjemy tu tajniki pełnego procesu produkcji wina, od fermentacji po butelkowanie, które jest wyrabiane dwiema metodami: unikalną dla Gruzji, tradycyjną metodą w amforach kwewri (UNESCO), jak i metodą europejską. Poznamy też kilka najpopularniejszych szczepów winogron i produkowanych z nich win (saperavi, kindzmarauli, mukuzani), a chętni będą mogą się zaopatrzyć w lokalnym sklepie. Obiadokolacja. Przejazd na nocleg do hotelu w Telawi.
DZIEŃ 11. TELAWI – TSINANDALI – SAGAREDŻO – TBILISI
Dystans: 151 km + spacer pieszy
Śniadanie, wykwaterowanie z hotelu. Rankiem zajrzymy w Telawi na gruziński bazar z domowej roboty winami, serami, lokalnymi warzywami, przyprawami, „mydłem i powidłem”. Następnie zwiedzimy piękny, orientalny pałac Aleksandra Czawczawadze w Tsinandali. Otoczona ogrodami posiadłość XIX-wiecznego wybitnego myśliciela, polityka i poety, zwanego „ojcem gruzińskiego romantyzmu”, kryje muzeum, zabytkowe marani i pałacową winiarnię, w której można skosztować lokalne wino wyrabiane dwiema metodami: europejską i gruzińską, co pozwala wychwycić znaczące różnice w nutach smakowych i zapachowych obu trunków. Po południu przejazd na biesiadę w winnicy u zaprzyjaźnionego winiarza z Sagaredżo. Będą nas czekać pyszności gruzińskiego stołu, wino z kwewri, toasty tamady i magiczna atmosfera kaukaskiej gościnności. Po przyjemnościach wieczoru przejazd do hotelu w Tbilisi. Czas wolny na przygotowania do podróży powrotnej i krótki nocleg.
DZIEŃ 12. TBILISI – WYLOT
Dystans: 15 km •
Śniadanie (suchy prowiant). O godz. 2.00 w nocy transfer na lotnisko w Tbilisi i lot powrotny do Polski.